“Muğire bin Şuʿbe’nin Kabri” İddiası Hakkındaki Tarihî Deliller

Bazı muhalifler, Ali bin Ebu Talib’in (a.s.) Necef’te bulunan kabri olarak bilinen yerin aslında Muğire bin Şuʿbe’nin kabri olduğunu iddia etmişlerdir. Ancak tarihî rivayetler ve kaynaklar bu iddianın yanlış olduğunu açıkça göstermektedir.

Muğire bin Şuʿbe Kimdir?

Muğire bin Şuʿbe, Müminlerin Emiri Hz. Ali’nin düşmanlarından biri olarak bilinir. Rivayetlere göre Fatıma bint Muhammed’in evine yapılan saldırı olayında da rol almıştır. O, Sakîf Kabilesi’ne mensuptu ve hicretin beşinci yılında İslam’a girmiştir. Muğire, halifeler döneminde bazı savaşlara katılmış, özellikle Şam ve Irak’ın fethinde yer almıştır. Daha sonra ikinci halife tarafından Bahreyn, Basra ve Kufe valiliklerine atanmıştır. Hz. Ali’nin hilafeti sırasında ona biat etmemiş, Hakem Olayı’ndan sonra Muaviye bin Ebu Süfyan’a biat etmiş ve onun tarafından Kufe valisi yapılmıştır. Kufe Camii’nin minberinde Hz. Ali’ye ve Şiilerine lanet okuduğu da rivayet edilmiştir.

Muğire bin Şuʿbe’nin Kabir Yeri Hakkındaki Rivayetler

Abu Hassan Ziyadi şöyle nakleder:

Muğire bin Şuʿbe hicrî 50 yılında, Şaban ayında vefat etti ve Seviyye (Kufe yakınları) adlı yerde defnedildi.

İbnü’l-Esir, Seviyye hakkında şöyle der:

Bu yer Kufe’de bulunan bir bölgedir ve burada Ebu Musa el-Eşʿari ile Muğire bin Şuʿbe’nin kabirleri bulunmaktadır.

Yâkut el-Hamevî, İbn Hibban’dan naklen şöyle yazar:

Muğire bin Şuʿbe Kufe’de, Seviyye adlı yerde defnedilmiştir. Ebu Musa el-Eşʿari de aynı yerde gömülüdür.

İbn Ebi’l-Hadid, Kufe halkından şu bilgiyi aktarır:

Muğire ve Ziyad bin Ebih’in kabri Kufe’deki Seviyye’dedir. Halk bu yeri tanımaktadır ve bu bilgi nesilden nesile aktarılmıştır.

Her ne kadar zamanla arazi değişmiş ve bazı kabirlerin yerleri belirsizleşmiş olsa da bu bölgenin yeri tarih boyunca bilinmiştir.

 

Ebu’l-Ferec el-İsfahani, Kitabü’l-Ağani adlı eserinde şöyle yazar:

Muğire’nin mezarı Sakîf kabilesinin mezarlığında bulunmaktadır.

İsfahani, tarihî bilgileri aktarma konusunda güvenilir ve titiz bir tarihçi olarak kabul edilir.

Ahmed bin Yahya el-Belazuri, Ebu Saʿd Mevla Kinde’den şöyle nakleder:

Muğire’nin cenazesine katıldım. Çok sıcak bir günde Resafe (Kufe yakınları) civarında defnedildi.

Halk “Bu kimdir?” diye sorduğunda “Kufe valisi Muğire bin Şuʿbe” olduğu söylendi. Yerli halk onu tanımıyordu. Definden sonra bazı sıradan insanlar mezarını taşlamak istedi ancak bazı kişilerin müdahalesiyle bundan vazgeçtiler.

Ebu’l-Ferec el-İsfahani’den Başka Bir Rivayet

Muğire ile Miskale bin Hubeyre Şeybani arasında anlaşmazlık çıktığı rivayet edilir. Miskale, Muğire’nin bulunduğu şehirden ayrılıp Benî Şeyban Kabilesi’ne gitmeye karar verdi. Muğire’nin ölümünden sonra halk onu Sakîf kabilesinin mezarlığına götürerek mezarını gösterdi. Başlangıçta Muğire’nin bazı taraftarları ona taş attı; ancak onun kötü bir niyet taşımadığını anlayınca bundan vazgeçtiler.

Bu rivayet de Muğire’nin kabrinin Seviyye’de bulunduğunu göstermektedir.

Şeyh Muhammed Harzeddin’in Açıklaması

Muhammed Harzeddin, Merakidü’l-Maʿarif adlı eserinde şöyle yazar:

Muğire bin Şuʿbe’nin kabri Kufe’nin arkasında, Necef’in doğu tarafına yakın Seviyye bölgesinde bulunmaktadır.

Kufe şehrinin genişlemesiyle birlikte Seviyye bölgesi Kufe’nin ileri gelenlerinin mezarlığı haline gelmiştir.

Burada ayrıca Kumeyl bin Ziyad en-Nehaʿi’nin kabri de bulunmaktadır.

Günümüzde eski mezarların çoğu kaybolmuş olup, yalnızca Kumeyl bin Ziyad’ın kabri açık şekilde bilinmektedir.

Davud Haccar Necefî’nin Anlattığı Olay

Hicrî yüzyılın başlarında Necef’te yaşayan Davud Haccar Necefi şöyle anlatır:

Taş satmak için yer kazarken, Seviyye yakınlarında ve Kumeyl bin Ziyad’ın kabrinden yaklaşık yüz adım uzaklıkta büyük bir kaya buldum. Kaya üzerinde Kûfî yazı vardı.

Bu taşı Molla Ali Halili Necefi adlı âlime gösterdi. O, taşı bulunduğu yere geri koydu, üzerini toprakla kapattı ve kimsenin bu mezarı kazmamasını emretti.

Taş üzerindeki yazıya göre bu mezar Muğire bin Şuʿbe’nin kabriydi. Molla Ali Halili ayrıca bu taşın yerinde bırakılmasının tarih içinde önemli sonuçlar doğuracağını söylemiştir.

 

Sonuç

Tarihî kaynaklar açıkça göstermektedir ki:

Muğire bin Şuʿbe’nin kabri Kufe’deki Seviyye bölgesindedir.

Bu mezarın yeri tarih boyunca bilinen bir yer olmuştur.

Dolayısıyla Necef’teki Müminlerin Emiri’nin kabriyle karıştırılması tarihî olarak mümkün değildir.

 

Kaynak:

Tarihü’l-Merkad el-Alevî el-Mutahhar kitabından alınmıştır.